معجزه شنوايي

معجزه شنوايي

معجزه شنوايي

جالب است بدانيد كه سيستم شنوايي انسان حتي از قويترين و پيچيده ترين ميكروفون ها نيز پشرفته تر است، و اين پيچيدگي، آنرا به يكي از موضوعات مورد توجه دانشمندان در قرن حاظر مبدل كرده است به گونه اي كه هرروزه شاهد پيشرفتهاي چشمگير علم بشر در درمان ناشنوايي و ساخت سمعكها و ايمپلنت هاي بسيار پيشرفته و هوشمند هستيم! در اين مقاله نگاهي كوتاه و غير تخصصي به نحوه ي عملكرد سيستم شنوايي خواهيم داشت چرا كه امروزه اين موضوع بسيار جالب توجه و دانستن نحوه عملكرد آن خالي از لطف نيست!
گوش انسان به سه بخش گوش خارجي، گوش مياني و گوش داخلي تقسيم شده است. هر يك از اين سه بخش عملكردي را در شنيدن ما برعهده دارد.

گوش خارجي:

اين بخش شامل لاله ي گوش، كانال گوش و در انتحا پرده گوش ميباشد، در اين بخش صداها به دام ميفتند و از طريق كانال وارد ميشوند،اين بخش از گوش ما تنها وظيفه گرفتن امواج را به عهده ندارد بلكه لاله گوش ما جهت و فاصله تا منبع صوتي را نيز تخمين ميزند، و در نتيجه امواج صوتي با فركانس و جهت مشخص وارد كانال گوش مي گردند، جالب است بدانيد كه در جريان آسيب ديدگي هايي در لاله گوش ، فرد ديگر قادر به تشخيص جهت و فاصله منبع صوت نخواهد بود!
كانال گوش داراي طولي حدود ٣.٥٥ سانتيمتر ميباشد و مايع گوش در اين كانال ترشح ميگردد تا كانال هميشه تميز و ميزان پي اچ گوش همواره ثابت بماند، از اين رو حضور اين ماده در كانال الزامي است و هرگز نبايد آنرا ازبين ببريم!
پرده گوش بخش پاياني گوش خارجي و مرز ميان گوش خارجي و مياني ميباشد. ضخامت پرده گوش در حدود ١٠٠ ميكرومتر و قطر آن در حدود ١٠ ميليمتر است، و اما وظيفه پرده گوش تبديل امواج صوتي به امواج مكانيكي و ارتعاشات است! براي فهم اين موضوع اگر جسمي با ضخامت بسيار نازك وقابل ارتعاش رو جلوي دهان نگاه داريد و شروع به حرف زدن كنيد خواهيد ديد كه چگونه شروع به حركت و ارتعاشات خواهد كرد!
گوش مياني:
گوش مياني از طرف ديگر پرده گوش آغاز شده و تا دريچه بيضي و دايره اي حلزوني ادامه دارد، وظيفه اصلي گوش مياني جبران انرژي از دست رفته امواج ميباشد و در واقع نقش يك تقويت كننده را ايفا ميكند تا ارتعاشات موجود در هوا را در قسمت گوش بيروني به ارتعاشات در مايعات در گوش داخلي تبديل گردند و به دليل مقاوت بالاي مايعات نسبت به هوا بايد انرژي اين امواج مكانيكي افزايش يابد كه اينكار توسط يك زنجيره استخواني متشكل از سه استخوان در گوش مياني صورت ميگيرد! اين زنجيره شامل استخوان چكشي، استخوان سنداني و استخوان ركابيست!

گوش داخلي:

و اما گوش داخلي كه شامل حلزوني و سه مجراي اصلي : مجراي تمپان، مجراي دهليزي و مجراي حلزوني است. گوش داخلي در داخل استخوان تمپورال كه محكم ترين استخوان پس از ميناي دندان ميباشد، قرار گرفته است. مايعي داخل اين سه مجرا در جريان است و علاوه بر انتقال ارتعاشات در اين بخش تعادل حركتي ما نيز تامين ميگردد!
درون حلزوني گوش ،اندام كورتي وجود دارد كه داراي هزاران سلول مويي ميباشد! سلولهايي مويي به دو دسته داخلي و خارجي تقسيم ميگردند! نقش سلولهاي خارجي تقويت كردن امواج مكانيكي است كه اينكار را با خم شدن و كمي بلندتر شدن انجام ميدهند، با عبور مايعات در مجراها سلولهاي مويي شروع به حركت كرده و اين امواج با تكان دادن سلولهاي مويي داخلي منجر به تغييراتي در آنها ميشوند(باز شدن كانال پتاسيم و كلسيم). اين امر سبب ميگردد تا انتقال دهنده هاي عصبي سلولهاي مويي داخلي ترشح گرديده و در اينجاست كه اين امواج مكانيكي تبديل به سيگنال هاي الكتريكي ميگردند و سپس از طريق اعصاب شنوايي به مغز انتقال مي يابد و ما صدا را مي شنويم! جالب است بدانيد كه سلولهاي مويي نقش بسيار بسزايي در شنوايي دارند و در صورت آسيب ديدگي اين سلولها است كه مثلاً انسان صداهايي مانند وز وز كردن كه هيچ منشأ خارجي ندارد ميشنود!
اين كاركرد پيچيده در اين مقاله به بياني ساده و بسيار خلاصه نوشته شده، اما عملكرد گوش بسيار پيچيده تر و فراتر از اين ميباشد.

Share this post